Satranç açılış repertuarı nasıl oluşturulur

Çoğu oyuncu açılışta zamanını ve özgüvenini aynı nedenle kaybeder: başkasının çoktan çözdüğü pozisyonlarda doğaçlama yaparlar. Repertuar bunu düzeltir. İşte gerçekten kullanmayı sürdüreceğiniz bir repertuarı nasıl kuracağınız.

Repertuar aslında nedir

Satranç açılış repertuarı, iki renk için de kendi açılış hamleleriniz ve varyasyonlarınızdan oluşan kişisel koleksiyonunuzdur. Rakibinizin başlangıçta oynayabileceği her makul hamle için sizin planladığınız cevabı içerir. Bütün fikir bu: tahtada daha az karar, daha tanıdık pozisyonlar ve partiyi belirleyen bölüme saatinizde kalan zaman.

Faydalı olmak için büyük olması gerekmez. En sık karşılaştığınız cevapları kapsayan bir repertuar, hiç tekrar etmediğiniz ansiklopedik bir repertuardan daha değerlidir.

Zaten oynadığınız açılışlardan başlayın

İnsan açılışları şöhretine göre seçmek ister. Buna direnin. Bunun yerine kendi son partilerinize bakın ve beyazla gerçekte ne oynadığınızı, siyahla 1. e4 ve 1. d4'e ne cevap verdiğinizi yazın. Hazırlık ilk olarak o pozisyonlarda karşılığını verir, çünkü onlara haftaya yine ulaşacaksınız.

Gerçekten henüz bir sisteminiz yoksa, tipik planlarını bir cümleyle anlatabildiğiniz açılışları seçin. Anladığınız hazırlık sürprizle karşılaşınca ayakta kalır; yalnızca ezberlediğiniz hazırlık kalmaz.

Beyaz ve siyahı ayrı kurun

Beyazla açılışı siz seçersiniz. Siyahla ona cevap verirsiniz. Bunlar farklı işlerdir, bu yüzden tek bir dağınık dosya yerine ayrı repertuarlar olarak tutun. Eğitim de böylece daha dürüst olur: rahat beyaz çizgileriniz sonuçlarınızı şişirmeden siyah savunmalarınızı çalışabilirsiniz.

Bir çizgi ne kadar derin olmalı?

Anladığınız bir pozisyona ulaşacak kadar derin, daha fazla değil. Çoğu oyuncu için bu, sakin çizgilerde sekizinci ile on ikinci hamle arası, tek bir hatanın partiyi bitirdiği keskin ve zorlayıcı çizgilerde ise daha ileridir.

Derinlik yalnızca anlayışınızın ulaştığı yere kadar değerlidir. O noktadan sonrası hazırlık değil, ezberdir.

İyi bir durma noktası, planı yardımsız anlatabileceğiniz bir pozisyondur: hangi piyon kırılımları önemli, taşlarınızın yeri neresi, rakip ne istiyor. Bunu henüz yapamıyorsanız cevap daha fazla hamle değildir. Fikirler oturana kadar pozisyona bir motorla ve veritabanıyla bakmaktır.

Kendiniz kurun ya da içe aktarın

Tahtada hamle hamle kurmak yavaş olan yoldur ve en çok öğreteni de odur, çünkü her dal sizin verdiğiniz bir karardır. İçe aktarmak daha hızlıdır: Lichess, Chess.com, ChessBase ve benzeri yazılımlardan gelen PGN dosyaları ve metinleri, Lichess çalışmaları gibi, doğrudan repertuara girer.

Boş tahtaya bakıp kaldıysanız hazır bir repertuar makul bir üçüncü seçenektir. Onu taslak sayın. Asla oynamayacağınız çizgileri silin, size uymayanları yeniden yazın. İçe aktarılmış bir repertuar, ancak onunla tartıştıktan sonra sizin olur.

Hazırlığınız bugün hangi biçimdeyse olsun, repertuara dönüşebilir. Ve her zaman PGN olarak yeniden çıkabilir.

Boşlukları rakibinizden önce bulun

Her repertuarda delikler vardır: kimsenin sizi uyarmadığı makul cevaplar. Bunları bulmanın verimli yolu, bir açılış veritabanı kullanarak çizgilerinizi kendi seviyenizdeki oyuncuların gerçekte oynadıklarıyla karşılaştırmak ve özellikle hazırlığınızın cevap vermediği yaygın hamleleri aramaktır.

Chess Prep Pro'daki Kör nokta bulucu tam olarak bunu yapar. Repertuarınızın tamamını parti veritabanına karşı tarar ve kapsamadığınız olası rakip hamlelerini listeler. Bunu elle yapmak da işe yarar. Yalnızca daha yavaştır.

Kapsanmamış tek bir cevap yeter. Sadece rakiplerinizin gerçekten oynadığı bir hamle olması gerekir.

Aklınızda kalmasını sağlamak

Çizgilerinizi okuyup geçmek verimli hissettirir ve çoğunlukla değildir. Tanımak hatırlamak değildir: kendi başınıza asla bulamayacağınız bir hamleye başınızı sallayabilirsiniz. Çözüm, hiçbir ipucu olmadan, pozisyondan yola çıkarak hamleyi önce kendinizin üretmesidir.

Chess Prep Pro'da eğitim bu yüzden size kendi repertuarınızdan bir pozisyon gösterir ve bekler. Aralıklı tekrar ise her pozisyonun ne zaman geri geleceğine karar verir: doğru yaparsanız aralık büyür, yanlış yaparsanız daha erken döner, böylece tekrar süreniz hafızanızın en zayıf olduğu yere iner.

Her tekrar hatırladığınızı yeniler ve bir sonrakine kadar daha uzun bir aralık kazandırır. Kendi hâline bırakılırsa aynı çizgi solar.

Kısa ve düzenli, uzun ve ara sıradan iyidir. Çoğu gün birkaç dakika, iki haftada bir saatten daha iyi tutar repertuarı.

Her pozisyon aynı ilgiyi hak etmez. Sürekli kaçırdığınız birkaç tanesi, hiç yanlış yapmadıklarınızdan daha fazla oturum hakkı eder.

Kontrol altında tutmak

Repertuarlar büyür. Kendi hâline bırakılırsa asla görmeyeceğiniz çizgilerle dolar ve tekrar etmek atladığınız bir angaryaya dönüşür. Bilerek budayın: gerçek partilerde neredeyse hiç görülmeyen rakip hamlelerini kesin, sakin çizgilerde derinlik sınırı koyun ve yalnızca ana çizgileri çalışmak istediğinizde eğitim filtrelerini kullanın.

Partilerin yüzde birinin kesrinde oynanan bir dal, her hafta karşılaştığınız bir dalla aynı tekrar süresine mal olur.

Kaçınmaya değer beş hata

Oynamadığınız açılışlara hazırlanmak.Önce gerçek partilerinizi kapsayın.
Birinci hamlede yirmi hamle derine inmek.Dördüncü hamledeki bir yan çizgiye cevabınız yoksa derinliğin değeri yoktur.
Anlamadan ezberlemek.Planı söyleyemiyorsanız, sıra değiştiğinde hamleyi bulamazsınız.
Yalnızca tekrar tekrar okumak.Partiye taşınan kısım hatırlamadır.
Hatalara hiç dönmemek.Yanlış yaptığınız pozisyonlar, bir sonraki oturumunuzu hak edenlerdir.

Bundan sonra nereye

Bu rehberden doğal olarak üç soru çıkar ve her birinin kendi yazısı var: bir repertuar ne kadar büyük olmalı, her çizgi ne kadar derine gitmelive ne sıklıkla tekrar edilmeli. Bunların neden gerekli olduğunu merak ediyorsanız şuradan başlayın: açılışları neden unutuyorsunuz.